Genocidium atrox.- ludobójstwo straszne, okrutne - tak badacze określają zbrodnie popełniona przez ukraińskich nacjonalistów na polskiej ludności wschodnich województw IIRP w czasie II wojny światowej. Apogeum tej zbrodni to rok 1943.
Czy Wołyń 1943 musiał się zdarzyć ? Na to pytanie starali się znaleźć odpowiedź goście programu Jolanty Drużyńskiej krakowscy historycy prof Andrzej Zieba z UJ i ks prof Józef Marecki z Uniersytetu JPII i krakowskiego oddziału IPN.
Myślę, że Wołyń 1943 nie musiał się zdarzyć - mówił podczas programu prof Andrzej Zięba. On się jednak zdarzył ponieważ powstała wcześniej konkretna organizacja, konkretna idea,plan, który został potem bardzo konkretnie i stanowczo zrealizowany. Gdyby nie idea, którą nazywamy integralnym nacjonalizmem, gdyby nie organizacja ukraińskich nacjonalistów, która od lat głosiła konieczność wyrzucenia wszystkich tzw. obcych z ziem, które określała jako ukraińskie, gdyby nie to, ani stosunki polsko-ukraińskie, ani wojna nie przyniosłyby tak strasznych rezultatów
Najważniejszą organizacją nacjonalistyczna była powstała jeszcze przed wojną OUN - Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (1929).Celem organizacji było stworzenie niepodległego państwa ukraińskiego w granicach od Donu po Malopolske ( oderwanie od Rzeczpospolitej województw lwowskiego, tarnopolskiego stanisławowskiego ). W 1942 roku.dochodzi w niej do rozłamu.Na czele OUN-B staje przedwojenny znany działacz nacjonalistyczny Stepan Bandera, przywództwo drugiej frakcji OUN -M obejmuje Andriej Melnyk.Na przełomie 1942/43 roku powstaje z inicjatywy OUB -B, Ukraińska Powstańcza Armia (UPA).Celem UPA było powstanie niepodległego, czystego etnicznie państwa ukraińskiego. By to urzeczywistnić UPA podejmuje walkę z wojskami niemieckimi ( mimo zawierania w poszczególnych działaniach sojuszu ),.partyzantką polską, radziecką Armią Czerwoną i NKWD.
Podział jaki nastąpił wewnątrz OUN - zdaniem prof A.Zieby - nie miał większego wpływu na działania tych ugrupowań wobec polskiej ludności. Chodziło raczej o to która tych grup obejmie faktyczne przywództwo ruchu .ważny był tu wzorowany na nazizmie system wodzowski, choć trzeba przyznać, że banderowcy byli bardziej w działaniach radykalni i drastyczni...
Stanowisko i uczestnictwo cerkwi grecko-atolickiej w czystkach etnicznych dokonywanych przez oddziały OUN i UPA do końca nie jest jednoznaczne. Z jednej strony istnieją relacje mówiące o świeceniu broni mającej służyć do rozprawy z Polakami ale z drugiej - jak mówił podczas programu ks prof J.Marecki część księży greckokatolickich chroniła Polaków i potępiała zbrodnie, za co zostali przez banderowców także zamordowani
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz